Als zzp'er hoort u ongetwijfeld regelmatig over "het urencriterium" en de beruchte grens van 1.225 uur. Wie hieraan voldoet, krijgt toegang tot een aantal aantrekkelijke fiscale voordelen, zoals de zelfstandigenaftrek. Maar wat telt nu precies mee als "uren besteed aan de onderneming", en wat niet? En wat als u het net niet haalt? In dit artikel leggen we het urencriterium stap voor stap uit.
Kort antwoord
Het urencriterium houdt in dat u in een kalenderjaar minimaal 1.225 uur besteedt aan werkzaamheden voor uw onderneming. Haalt u die grens, en bent u ook voor de inkomstenbelasting als ondernemer aangemerkt, dan komt u in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek en, als u een startende ondernemer bent, mogelijk ook voor de startersaftrek. Naast direct declarabel werk tellen ook uren voor administratie, acquisitie en reistijd mee, mits u aannemelijk kunt maken dat u ze daadwerkelijk aan de onderneming heeft besteed.
Wat is het urencriterium precies?
Het urencriterium is geen belasting op zich, maar een toegangseis voor een aantal ondernemersfaciliteiten in de inkomstenbelasting. De belangrijkste daarvan is de zelfstandigenaftrek, een vast bedrag dat u van uw winst mag aftrekken voordat de inkomstenbelasting wordt berekend. Voor 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek 1.200 euro. Dit bedrag daalt de komende jaren verder, wat onderdeel is van een langlopende beleidslijn om ondernemers en werknemers fiscaal meer gelijk te behandelen.
Om deze aftrek te mogen toepassen, moet u aan drie voorwaarden voldoen. U moet voor de inkomstenbelasting als ondernemer worden aangemerkt, u moet minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan uw onderneming besteden, en u moet meer tijd aan uw onderneming besteden dan aan eventuele andere werkzaamheden, zoals een baan in loondienst. Deze laatste eis, ook wel de "grotendeelscriterium" genoemd, geldt niet voor starters en voor mensen die in minstens één van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer waren.
Welke uren tellen mee?
Veel zzp'ers onderschatten hoeveel uren daadwerkelijk meetellen. Het gaat namelijk niet alleen om uren waarin u factureert of bij een klant aan het werk bent. Ook de tijd die u besteedt aan de randzaken van uw onderneming telt mee, zolang u aannemelijk kunt maken dat het om werkzaamheden voor de onderneming gaat. Denk hierbij aan:
- Het uitvoeren van opdrachten bij klanten
- Administratie en het bijhouden van uw boekhouding
- Het opstellen van offertes en facturen
- Acquisitie: het werven van nieuwe klanten, netwerken en het onderhouden van uw website
- Reistijd naar klanten of leveranciers
- Voorbereidend werk voordat u daadwerkelijk bent gestart, zoals marktonderzoek of het schrijven van een ondernemingsplan
- Cursussen of opleidingen die rechtstreeks verband houden met uw onderneming
Wat niet meetelt, is de tijd waarin u weliswaar beschikbaar bent voor opdrachten maar feitelijk niets doet, en tijd die u besteedt aan zaken die niets met uw onderneming te maken hebben. Puur "stand-by" zijn is dus onvoldoende: de Belastingdienst kijkt naar daadwerkelijk bestede uren, niet naar beschikbaarheid.
Waarom een goede urenregistratie zo belangrijk is
Bij een controle door de Belastingdienst moet u aannemelijk kunnen maken dat u aan het urencriterium voldoet. Een sluitende urenregistratie is daarbij het belangrijkste bewijsmiddel. Houd daarom structureel bij welke uren u aan welke werkzaamheden besteedt, bij voorkeur per dag of per week, en bewaar onderliggende stukken zoals agenda's, reisbewegingen en e-mailwisselingen die uw registratie ondersteunen. Wie pas achteraf, aan het einde van het jaar, probeert de uren te reconstrueren, loopt het risico dat de Belastingdienst de registratie als onvoldoende onderbouwd beschouwt.
Voorbeeld uit de praktijk
Een zzp'er in de grafische vormgeving werkt gemiddeld 22 uur per week aan opdrachten voor klanten. Daarnaast besteedt zij wekelijks ongeveer 4 uur aan administratie en facturatie, en 2 uur aan het onderhouden van haar portfolio en het benaderen van potentiële klanten. Opgeteld komt zij op 28 uur per week, wat op jaarbasis, rekening houdend met vakantie, ruim boven de 1.225 uur uitkomt. Zij voldoet dus aan het urencriterium en komt in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek, mits ze ook aan de overige voorwaarden voldoet.
Een andere zzp'er combineert zijn onderneming met een deeltijdbaan van drie dagen per week in loondienst. Hij besteedt daarnaast circa 1.100 uur per jaar aan zijn eigen bedrijf. Omdat hij niet aan de 1.225 uur komt, mist hij de zelfstandigenaftrek voor dat jaar, ook al is hij voor de inkomstenbelasting wel degelijk ondernemer. Was hij een startende ondernemer geweest binnen de eerste vijf jaar, dan was mogelijk nog wel aan het urencriterium te voldoen geweest als hij de uren beter had gespreid of onderbouwd, maar het aantal uren zelf blijft de harde grens.
Uitzonderingen op het urencriterium
Er bestaan enkele specifieke uitzonderingen op de reguliere regels:
- Zwangerschap en bevalling: de periode van zwangerschaps- en bevallingsverlof, doorgaans zestien weken, telt mee alsof u gewoon uw gemiddelde aantal uren heeft gewerkt, ook als u in die periode feitelijk minder deed.
- Arbeidsongeschiktheid: voor ondernemers die een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen, zoals Wajong, WIA, WAO of WAZ, geldt in bepaalde gevallen een verlaagd urencriterium van 800 uur in plaats van 1.225 uur.
- Startende ondernemers: voor de startersaftrek gelden dezelfde 1.225 uur, maar hoeft u niet aan het grotendeelscriterium te voldoen als u in minimaal één van de voorgaande vijf jaar geen ondernemer was. De startersaftrek mag u maximaal drie keer in vijf jaar toepassen.
Deze uitzonderingen zijn nauw omschreven en de precieze toepassing hangt sterk af van uw persoonlijke situatie, dus het is verstandig hier bij twijfel gericht advies over in te winnen.
Wat moet u als ondernemer doen?
Begin op tijd, en niet pas in december, met het structureel bijhouden van uw uren. Gebruik hiervoor een vast systeem, bijvoorbeeld een urenregistratie in uw boekhoudpakket, een spreadsheet of een aparte app, en wees consequent in hoe u uren noteert. Splits waar mogelijk uw uren uit naar type werkzaamheid, zodat u bij een eventuele controle direct kunt laten zien waar de uren aan zijn besteed. Combineert u uw onderneming met een baan in loondienst, houd er dan extra rekening mee dat u zowel de 1.225 uur moet halen als, buiten de uitzonderingen, meer uren aan de onderneming dan aan de baan moet besteden.
Twijfelt u halverwege het jaar of u op koers ligt om de 1.225 uur te halen? Maak dan een tussentijdse optelling. Zo heeft u nog tijd om waar nodig bij te sturen, bijvoorbeeld door meer tijd in acquisitie te steken, in plaats van er in januari van het volgende jaar achter te komen dat u de grens net niet heeft gehaald.
Veelgestelde vragen over het urencriterium
Tellen uren die ik besteed aan het volgen van een cursus mee voor het urencriterium?
Ja, mits de cursus of opleiding rechtstreeks verband houdt met uw onderneming en bijdraagt aan uw vakkennis of vaardigheden als ondernemer. Een cursus die geen enkele relatie heeft met uw bedrijfsactiviiteiten telt in beginsel niet mee.
Wat gebeurt er als ik net onder de 1.225 uur uitkom?
Dan voldoet u niet aan het urencriterium en heeft u voor dat kalenderjaar geen recht op de zelfstandigenaftrek en eventuele startersaftrek. De overige ondernemersstatus en bijvoorbeeld de mkb-winstvrijstelling blijven daarbij overigens wel gewoon van toepassing, dat zijn losse regelingen met eigen voorwaarden.
Moet ik mijn urenregistratie ergens indienen bij de Belastingdienst?
Nee, u hoeft uw urenregistratie niet standaard mee te sturen met uw belastingaangifte. Wel moet u de registratie kunnen overleggen als de Belastingdienst daar bij een controle om vraagt, dus bewaar deze zorgvuldig samen met de rest van uw administratie.
Telt reistijd naar en van klanten mee voor het urencriterium?
Ja, reistijd die u maakt in het kader van uw onderneming, bijvoorbeeld onderweg naar een klant of leverancier, telt in beginsel mee als bestede uren aan uw onderneming.
Kan ik als zzp'er met een deeltijdbaan nog steeds de zelfstandigenaftrek krijgen?
Dat kan, mits u zowel de 1.225 uur haalt als meer tijd aan uw onderneming besteedt dan aan uw dienstverband, tenzij u onder de uitzondering voor starters valt. Voor veel mensen met een substantiële deeltijdbaan is dit in de praktijk een flinke opgave, dus een zorgvuldige urenregistratie is hier extra belangrijk.
Geldt het urencriterium per vof of voor iedere vennoot apart?
Werkt u samen met anderen in een vof of maatschap, dan geldt het urencriterium van 1.225 uur voor iedere vennoot of maat afzonderlijk. Het is dus niet voldoende dat de onderneming als geheel voldoende uren maakt: elke vennoot moet zelf de grens halen om zelf in aanmerking te komen voor de zelfstandigenaftrek. Werkt de ene vennoot fulltime mee en de andere maar een beperkt aantal uur, dan kan het goed zijn dat alleen de eerste aan het urencriterium voldoet.
De genoemde bedragen, waaronder de grens van 1.225 uur, de zelfstandigenaftrek van 1.200 euro en de startersaftrek, zijn de cijfers zoals die voor 2026 gelden. Deze bedragen wijzigen regelmatig door nieuwe belastingplannen, dus controleer bij twijfel altijd de actuele stand van zaken.
Wilt u zeker weten of u het urencriterium haalt, of hulp bij het inrichten van een sluitende urenregistratie? Bekijk onze boekhouding voor zzp'ers en eenmanszaken.
Meer weten? Bekijk de officiële informatie van de Belastingdienst en de uitleg van de KVK over het urencriterium.
