Veel zzp'ers en eenmanszaken die jaar na jaar meer winst maken, stuiten op dezelfde vraag: blijf ik doorgaan als eenmanszaak, of stap ik over naar een BV? Het antwoord hangt van meer factoren af dan alleen de belastingdruk, en toch is dat vaak wel het startpunt van de afweging. In dit artikel leggen wij uit wanneer een BV fiscaal interessant kan worden, welke stappen bij de omzetting horen en waar u op moet letten voordat u de knoop doorhakt.
Kort antwoord
Een BV wordt voor de meeste ondernemers pas fiscaal aantrekkelijk vanaf een bepaald winstniveau, omdat u in een BV vennootschapsbelasting betaalt over de winst en pas belasting in box 2 betaalt op het moment dat u geld uit de BV naar uzelf overmaakt als dividend. Als eenmanszaak betaalt u direct inkomstenbelasting over de volledige winst, wel met ondernemersaftrekken zoals de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Er wordt in de praktijk vaak een vuistregel genoemd van ergens tussen de 70.000 en 100.000 euro winst per jaar als het punt waarop een BV interessant kan worden, maar dit is nadrukkelijk een grove indicatie. De werkelijke uitkomst hangt sterk af van uw persoonlijke situatie, uw uitgavenpatroon, of u het geld in de zaak wilt laten zitten, en de actuele belastingtarieven. Laat deze afweging daarom altijd doorrekenen op basis van uw eigen cijfers voordat u een besluit neemt.
Waarom wordt een BV op een gegeven moment interessant?
Als eenmanszaak telt uw winst gewoon mee in uw inkomstenbelasting, in box 1, tegen een oplopend tarief. Hoe hoger uw winst, hoe groter het deel dat tegen het hoogste tarief wordt belast. Wel heeft u als ondernemer voor de inkomstenbelasting recht op aftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek in de eerste jaren en de mkb-winstvrijstelling, waardoor een deel van de winst effectief onbelast blijft.
In een BV werkt het anders. De BV betaalt zelf vennootschapsbelasting over de winst, tegen een lager tarief dan het toptarief in box 1. Wat er daarna overblijft, kunt u in de BV laten zitten, bijvoorbeeld om te investeren of een buffer op te bouwen, zonder dat u daar op dat moment nog persoonlijk belasting over betaalt. Pas als u winst als dividend naar uzelf uitkeert, betaalt u daarover belasting in box 2. Dat uitstel van belastingheffing is precies waarom een BV bij hogere winsten voordelig kan worden: hoe meer winst u in de BV kunt laten staan in plaats van direct nodig te hebben voor privégebruik, hoe groter het fiscale voordeel van uitstel kan uitpakken.
Daar staat tegenover dat een BV ook verplichtingen met zich meebrengt die een eenmanszaak niet kent. Zo moet een directeur-grootaandeelhouder zichzelf in de regel een gebruikelijk loon uitkeren, gelden er strengere administratieve eisen en moet u jaarlijks een jaarrekening deponeren bij de Kamer van Koophandel. Deze extra kosten en verplichtingen moeten wel opwegen tegen het fiscale voordeel, anders is de BV per saldo geen verbetering.
Het omslagpunt: een vuistregel, geen vaste grens
In de markt wordt regelmatig een bedrag tussen de 70.000 en 100.000 euro winst per jaar genoemd als het moment waarop een BV de moeite van het overwegen waard wordt. Dit is echter geen wettelijke of vaste drempel, en de exacte uitkomst verschilt sterk per situatie. Factoren die meespelen zijn onder meer hoeveel van de winst u daadwerkelijk nodig heeft voor uw privéuitgaven, of u vermogen wilt opbouwen binnen de onderneming, welke pensioenvoorziening u voor ogen heeft, en welke tarieven op dat moment gelden voor de inkomstenbelasting, de vennootschapsbelasting en box 2. Omdat deze tarieven en grenzen jaarlijks kunnen wijzigen, raden wij aan om dit nooit op basis van een algemene vuistregel te beslissen, maar altijd een doorrekening te laten maken op basis van uw eigen omzet, kosten en toekomstplannen.
Andere redenen om over te stappen naar een BV
Fiscale overwegingen zijn meestal de aanleiding om over een BV na te denken, maar er spelen vaak ook andere motieven mee:
- Aansprakelijkheid: bij een eenmanszaak bent u privé aansprakelijk voor schulden van de onderneming. Een BV kent in beginsel een gescheiden aansprakelijkheid, al blijven er situaties waarin bestuurders toch persoonlijk aansprakelijk kunnen zijn, bijvoorbeeld bij bestuurdersaansprakelijkheid of persoonlijke borgstellingen bij financiering.
- Uitstraling en professionaliteit: sommige opdrachtgevers, zeker grotere organisaties, werken liever met een BV dan met een eenmanszaak.
- Toekomstplannen: wilt u op termijn een investeerder toelaten, personeel certificaten van aandelen geven, of het bedrijf verkopen? Dan biedt een BV-structuur meer flexibiliteit dan een eenmanszaak.
- Risicospreiding: met een holdingstructuur, waarbij een holding-BV aandeelhouder is van een werkmaatschappij, kunt u winst en risico's scheiden, bijvoorbeeld door winst regelmatig over te hevelen naar de holding.
Hoe gaat de omzetting in de praktijk?
Er zijn verschillende manieren om een eenmanszaak om te zetten naar een BV, elk met eigen fiscale en juridische gevolgen. De meest gebruikte routes zijn:
Ruisende inbreng
Bij een ruisende inbreng wordt er fiscaal afgerekend over de meerwaarde (de zogeheten stille reserves en goodwill) op het moment van inbreng in de BV. Dit kan direct belasting opleveren, maar er zijn regelingen die deze afrekening kunnen verzachten of uitstellen, afhankelijk van de situatie.
Geruisloze inbreng
Bij een geruisloze inbreng wordt er op het moment van inbreng niet direct afgerekend met de fiscus over de meerwaarde. De BV zet de fiscale boekwaarden van de eenmanszaak voort, en de belastingclaim schuift door naar de toekomst. Dit is voor veel ondernemers de gebruikelijke route, mede omdat het geen directe liquiditeit vraagt op het moment van omzetten.
Oprichting van een nieuwe BV zonder inbreng van de oude onderneming
Soms wordt er praktisch voor gekozen om simpelweg een nieuwe BV op te richten en de bedrijfsactiviteiten daarin voort te zetten, zonder de bestaande eenmanszaak formeel in te brengen. Dit is eenvoudiger, maar betekent wel dat bestaande contracten, activa en eventueel personeel apart moeten worden overgedragen aan de nieuwe BV.
Welke route het beste past, hangt af van onder meer de omvang van uw stille reserves, de aanwezigheid van bedrijfsmiddelen zoals een bedrijfspand, en uw persoonlijke wensen ten aanzien van timing en liquiditeit. Dit is bij uitstek een onderdeel waarbij persoonlijk fiscaal advies verstandig is, omdat een verkeerde keuze op dit punt achteraf lastig terug te draaien is.
Praktisch stappenplan
- Laat een berekening maken waarin uw huidige situatie als eenmanszaak wordt vergeleken met de situatie als BV, op basis van uw eigen winst, uitgavenpatroon en toekomstplannen.
- Bepaal samen met uw adviseur welke inbrengmethode het beste aansluit bij uw situatie.
- Richt de BV op bij de notaris, inclusief het opstellen van de statuten.
- Schrijf de BV in bij de Kamer van Koophandel en meld deze aan bij de Belastingdienst voor onder meer vennootschapsbelasting en, indien van toepassing, loonheffingen voor uw eigen gebruikelijk loon.
- Zorg voor overdracht van lopende contracten, bankrekeningen, verzekeringen en eventuele bedrijfsmiddelen naar de nieuwe BV.
- Beëindig de eenmanszaak formeel bij de Kamer van Koophandel op het juiste moment, afgestemd op de gekozen inbrengroute.
Een goed getimede overstap, bijvoorbeeld rond de jaarwisseling, voorkomt dat u middenin een boekjaar twee administraties naast elkaar moet bijhouden. Houd hier bij uw planning rekening mee.
Voorbeeld uit de praktijk
Een zzp'er in de bouwbegeleiding maakt al drie jaar op rij een winst van rond de 90.000 euro per jaar. Hij heeft een gezin met een hypotheek, spaart weinig binnen de onderneming en heeft het grootste deel van de winst nodig voor privégebruik. In zijn geval blijkt uit een doorrekening dat het voordeel van een BV beperkt is, juist omdat hij weinig winst kan laten zitten in de BV en dus ook weinig profiteert van het uitstel van box 2-heffing. Een andere ondernemer met een vergelijkbare winst, die juist wil sparen voor een tweede bedrijfspand en de winst grotendeels in de onderneming wil houden, komt in dezelfde doorrekening wel gunstiger uit met een BV. Dit voorbeeld laat zien waarom een algemene vuistregel nooit de volledige afweging kan vervangen.
Wat moet u nu doen?
Overweegt u de overstap naar een BV, begin dan niet met de inschrijving bij de notaris, maar met een goede doorrekening van uw eigen cijfers. Breng uw verwachte winst voor de komende jaren in kaart, bepaal hoeveel u daarvan privé nodig heeft en bespreek uw plannen met een adviseur die de actuele tarieven en uw specifieke situatie kan meenemen. Zo voorkomt u dat u een ingrijpende en deels onomkeerbare stap zet op basis van een vuistregel die voor uw situatie misschien helemaal niet opgaat.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke winst is een BV altijd voordeliger dan een eenmanszaak?
Er bestaat geen vast bedrag waarop dit voor iedereen geldt. Vaak wordt een richtbedrag tussen de 70.000 en 100.000 euro winst per jaar genoemd, maar de werkelijke uitkomst hangt af van uw privébehoefte aan inkomen, uw spaarplannen binnen de onderneming en de actuele belastingtarieven. Laat dit altijd doorrekenen voor uw eigen situatie.
Moet ik als directeur-grootaandeelhouder mezelf salaris uitkeren?
Ja, in de regel geldt de gebruikelijkloonregeling, wat betekent dat u zichzelf een marktconform salaris moet toekennen als directeur-grootaandeelhouder. Hoe hoog dit precies moet zijn, hangt af van de gebruikelijke beloning voor vergelijkbare functies en de specifieke regels die daarvoor gelden.
Kan ik zonder belasting te betalen mijn eenmanszaak inbrengen in een BV?
Bij een geruisloze inbreng wordt er op het moment van inbreng niet direct afgerekend over de meerwaarde in de onderneming, maar de belastingclaim verschuift naar de toekomst. Of dit voor u de beste route is, hangt af van uw specifieke situatie en verdient persoonlijk advies.
Kan ik later nog terug van een BV naar een eenmanszaak?
Dit is in de praktijk lastig en fiscaal vaak minder gunstig dan de omzetting de andere kant op. Het is daarom verstandig om de keuze voor een BV goed te overwegen voordat u deze stap zet, in plaats van achteraf terug te willen.
Wat kost het om een eenmanszaak om te zetten naar een BV?
De kosten bestaan onder meer uit de notariskosten voor de oprichting, die volgens de Kamer van Koophandel doorgaans ergens tussen de 500 en 1.500 euro liggen, afhankelijk van de notaris en de gekozen structuur. Daarnaast komen er eventuele advieskosten voor de doorrekening en begeleiding bij, en lopende kosten zoals een uitgebreidere jaarlijkse administratie. De precieze kosten verschillen per situatie en per gekozen route.
Lees meer over de omzetting van eenmanszaak naar BV of bekijk hoe wij de boekhouding voor BV's inrichten.
